Schotland - The West Highland Way



The West Highland Way


Karakterestieken van de tocht

Gelopen traject: The West Highland (WHW) is het eerste officiële lange afstandswandelpad van Schotland. Het begint in Glasgow (officieel Milngavie) en eindigt in Fort William. Deze route van 152 km wordt het meest spectaculaire lange afstandswandelpad van Schotland genoemd. Wij geloven dat graag. De route volgt oude veedrijvers paden, militaire wegen en oude trajecten van koetsen en treinen. Zoals de naam al doet vermoeden wordt de route gedomineerd door 'highland', oftewel berglandschap. Het begint rustig in de 'lowlands'. Langs het meer Loch Lomond wordt het pad al wat ruiger en loopt het door een eikenbos. Na het loch maakt het dicht eikenbos plaats voor een open berglandschap. Na Inveroran kom je in het 'verlaten' landschap van Rannoch Moor met ruige bergen die uitsteken boven veen en brakke poeltjes. Na de beklimmen van de Devil's Staircase heb je een prachtig uitzicht over 'the real highlands' met de toppen van o.a. de Ben Nevis en de Buachaille Evite Mór.
Periode: Eind mei 2001 is deze tocht in ongeveer 10 dagen gelopen.
Zwaarte: Het begint rustig in de 'lowlands'. Langs het meer Loch Lomond wordt het pad ruiger en zwaarder, eigenlijk het zwaarste gedeelte. Daarna loopt het het route soms pittig omhoog. De paden kunnen modderig zijn en de oude wegen zijn vaak gemaakt van (ronde) keien en lopen daardoor niet gemakkelijk.
Markeringen: route wordt gemarkeerd door een distel symbool. Over het algemeen goed te volgen.
Overnachtingen: Campings, B&B en op kampeerplekken zonder voorzieningen.


Informatie   -    Fotoboek   -    Routekaart

De eerste paar kilometers

ergens onderweg op de WHW

Drovers Inn bij Inverarnan

even uitblazen na de beklimming van de Devil's Staircase

Ruïne van een boerderij een paar kilometer na Kinglochleven


Reisverslag






De eerste kilometers van de WHW

De aangegeven afstanden in onderstaande reisverslag komen niet overeen met de etapes uit de officiële routebeschrijving omdat wij de etapes anders ingedeeld hebben of soms van de route zijn afgeweken voor een overnachting. Bovendien is het aantal kilometers een grove schatting van ons en niet precies nagemeten.

Dag 1: Milngavie - whisky stokerij (ongeveer 10 km)
"Two tickets to Milngavie, please". De man achter het loket kijkt niet vreemd op. Schijnbaar is de uitspraak van Tea aardig goed (of de man is al aardig gewend aan buitenlandse wandelaars). Milngavie schijn je uit te spreken als "mull-guy". Het is het officiële beginpunt van de West Highland Way (WHW) en vanaf het station van Glasgow met de metro te bereiken.
Inmiddels is het al 15.30 uur wanneer wij aan onze eerste lange afstandswandeling beginnen. Zoals de routebeschrijving belooft merk je al snel niets meer van de stad en loop je volop in de natuur. Het zonnetje schijnt en de vogeltjes fluiten. Na een aantal kilometers lopen stappen wij over stenen muurtje. Hier is het even genieten van het uitzicht op de rots Dumgoyne. Het pad wordt even iets ruiger, maar mag geen naam hebben met hetgeen wat ons nog te wachten staat. Bij Dumgoyach Bridge loopt het pad over een oude spoordijk. Inmiddels wordt het ook tijd om een kampeerplekje te zoeken. Aan de andere kant van de dijk is mooi stukje gras groot genoeg voor een tent. Geen hond die ons hier ziet, hoewel ... het hondje dat door zijn baasje hier uitgelaten wordt kijkt wel enigzins verbaasd. De eerste 10 kilometer zit erop. Wij vallen in slaap met de geluiden van koekoek, fazanten, duiven en vele andere vogels om ons heen.


Whisky stokerij klaphekje voor vee

Dag 2: whisky stokerij - Drymen (ongeveer 10 km)
De whiskey stokerij is een bezienswaardigheid op de route die wij niet willen missen. De eerste rondleiding is om 10:00 uur en begint met het proeven van het lekkers wat daar wordt gemaakt. Voor de liefhebber waarschijnlijk een heerlijk begin van de dag. Tea vindt het (circa 15 minuten na het ontbijt) niet zo lekker. Ik krijg dus een dubbele portie. Hoewel ik geen (alcohol) drinker ben is dit spul wel om in te nemen. Voor niet whisky liefhebbers is overigens nog steeds leuk om hier ook even binnen te kijken.
Na de rondleiding van een uurtje gaan wij weer op stap. Al na 1 kilometer zien wij een pub. Hier stopte vroeger de treinen en nu schijnen veel wandelaars dat hier nog steeds te doen. Wij duiken dan ook maar even de pub in voor een barmeal en bekijken de vele oude foto's aan de muur. Nou dat schiet lekker op vandaag.
En dan gaan wij echt van start over een traject dat vroeger een spoorlijn was. Dat loopt daarom dus ook lekker vlak. Vanaf Gartness volgt de WHW een asfaltweg richting Drymen. Gelukkig één van de weinige stukken over asfalt, hoewel het wel een rustig landelijk weggetje is met mooie hagen. De WHW komt niet door Drymen maar wij slaan wel even af richting dorp om een B&B te zoeken.


Over de top van Conic Hill Gekapt bos Huis aan Loch Lomond

Dag 3: Drymen - Cashell campsite (ongeveer 17 km)
Vanuit Drymen lopen wij weer terug naar het punt waar gisteren de route verlaten is. Daarna lopen wij een aantal kilometers door een naaldbos. Enkele honderden meters voordat het naaldbos eindigt zien wij voor het eerst een 'official campsite'. Een grasveldje midden in het bos zonder voorzieningen. Het was wel een leuk plekje geweest om te kamperen.
De voorgaande dagen hadden wij stralend mooi weer. Vandaag begint het met lichte motregen die steeds heviger wordt. Uiteindelijk wordt het erg druilerig weer. Er staat ook weinig wind en de buien waaien daarom ook niet snel over. Jammer, want wij gaan nu over Conic Hill, maar met deze regen blijft er van het uitzicht niet veel over. Toch is het de moeite waard om de toppen te beklimmen. Ondanks de regen kunnen wij van het landschap genieten. Uiteindelijk hoort de regen bij dit landschap. Wat is nu Engeland zonder een goede regenbui? En wij zijn niet de enigen die zo gek zijn om met dit weer hier te gaan lopen. Hoewel ... de meeste lopen wel met veel kleinere rugzakken.
Na de Conic Hill komen wij bij de parkeerterrein van Balmaha Plantation. Daar is ook een soort souvenir winkeltje waar wij even pauzeren. Hier hebben ze ook een informatiefolder over de WHW met adressen van B&B, hotels en campings. Misschien komt die nog van pas. De wind steekt op en de regen verdwijnt. Het zonnetje komt er zelfs weer door. Inmiddels hebben wij al lichte 'waterschade' opgelopen, maar dat droogt weer snel met deze wind. Overigens zien alle lopers er vochtig uit.
Wij vervolgen de route door een stuk wat nog niet zo lang geleden een naaldbos was, maar alles is gekapt om plaats te maken voor een loofbos. Wel een onwezelijk gezicht. De eerste camping lopen wij voorbij en bij de tweede camping zetten wij de tent op. Dit is Cashell Campsite en een andere loper adviseerde om deze camping te nemen. En inderdaad, een keurige camping met goede en schone sanitaire voorzieningen (en wasmachines en drogers)


Een huisje ergens onderweg Ergens onderweg op de WHW Pad onderlangs bij het Loch Lomond Pad onderlangs bij het Loch Lomond

Dag 4: Casshell campsite - Inversnaid hotel (18 km)
De camping heeft een klein kiosk-achtig gelegenheid waar wij 's morgens ontbijt menu nemen. Een egg roll, bacon roll, beefburger roll en thee uit mokken met een schots motief. Met al dat lekkers achter de kiezen gaan wij op stap door grotendeels omgekapte bossen.
Na een paar kilometer zien wij een aankondiging dat het stuk door het bos afgesloten is i.v.m. kapwerkzaamheden. Daar geloven wij niets van want de vorige dag hebben wij deze aankondigingen ook al gezien. Terwijl wij braaf het alternatief over de weg volgden bleven de andere wandelaars gewoon de normale route volgen. Wij horen (net als gisteren) geen kettingzagen of iets dergelijks en besluiten dus om ook de route te blijven volgen in plaats een aantal kilometers over een weg te lopen. Het gaat een heel stuk goed. Zo af en toe wordt het pad wel geblokkeerd door omgewaaide bomen, maar dat is niet erg. Helaas, ongeveer 400 meter voor het einde van het afgesloten stuk, zien wij een reeks van waarschuwingsborden die wij eigenlijk niet meer kunnen negeren. Wij besluiten om toch maar richting de weg te lopen.
Bij het Rowardennan Hotel is het tijd voor een kleine pauze. Voor de liefhebber is het mogelijk om hier Ben Lomond ( 974 m ) te beklimmen (12 km incl. heen en terug). Wij vinden het gewoon tijd voor een ijsje.
In onze routebeschrijving lezen wij dat er langs Loch Lomond op een gegeven moment twee routes mogelijk zijn. De gemakkelijke route gaat over een bospad bovenlangs. De alternatieve route gaat onderlangs bij het water. Wij nemen de route onderlangs. Maar hoe verder wij deze route volgen, hoe meer wij vinden dat deze route niet zo geschikt is voor ons met de grote rugzakken. Het is veel klauterwerk over rotsblokken en boomstronken. Op een gegeven moment twijfelen wij ook waar het pad precies loopt. Het schiet helemaal niet op en wij besluiten om het pad bovenlangs maar op te zoeken.
Wanneer wij het bovengelegen pad vinden en een tijdje volgen zijn wij nog niet van het geklauter af want even later komen beide paden weer gewoon bij elkaar. Het wordt weer een klauterpartij tot aan het Inversnaid Hotel. Onderweg krijgen wij ook nog behoorlijk wat regen en hagel op ons dak. Wij zijn het zat en wij gaan ons zelf trakteren op een hotelkamer. Hoe dichter wij bij het hotel komen hoe hoger het maximum bedrag wordt dat wij aan de hotelkamer willen uitgeven. Pas om 20.30 uur zijn we bij het hotel, maar helaas, het hotel zit vol met bejaarden met even 'vriendelijke gezichten' als Queen Elizabeth. Hun blikken doet ook vermoeden dat zij nog nooit wandelaars hebben gezien. De watervoorraden kunnen gelukkig wel worden aangevuld. Ongeveer 500 meter na het hotel (vlak bij een boothuis) is een 'official campsite'. Daar zetten wij snel onze tent in recordtempo op want het stikt hier van de midges. De taken zijn daarna voor Tea gunstig verdeeld. Tea maakt in de tent de slaapafdeling in gereedheid en ik sta buiten "gezellig" tussen de midges eten te koken. Diep weggedoken in mijn jas en met mijn capuchon op probeer ik de schade te beperken.


Wilde bokken Achterstalig onderhoud Wanneer wij achterom kijken zien wij nog een glimp van Loch Lomond

Dag 5: Inversnaid Hotel - Beinglas Farm in Inverarnan (10 km)
Het lijkt wel of de midges vannacht buiten op ons hebben zitten wachten en er nog wat vriendjes bij gehaald hebben. Bij het opbreken van de tent zijn ze irritant aanwezig. Ondertussen komen er nog een paar wilde bokken (voorafgegaan door een sterk aroma) voorbij gelopen. Daarna wordt het tijd om op te stappen want wij zijn nog niet af van het geklauter. Achteraf blijken deze klautertrajecten de meest lastige stukken van de hele WHW te zijn. Gelukkig zijn de laatste kilometers voor Inverarnan redelijke 'normale' wandelpaden. Vroeg in de middag bereiken wij Beinglas Farm Gampsite in Inverarnan. De voeten zijn vermoeid en wij hebben beide geen zin meer om verder te lopen. Bij de camping nemen wij een lekkere ijsje en dan proberen wij in het dorpje B&B te vinden. Nu komen wij er ook achter wat 'Travel Lite' precies betekend. Andere wandelaars lopen de etapes met kleine dagrugzakjes en laten hun bagage van B&B naar B&B vervoeren. Dit betekend dus dat alle overnachtingadressen al weken van te voren helemaal volgeboekt worden. Hmmm. Op de terugweg naar de camping gaan wij in de Drovers Inn onze 'teleurstelling' verwerken. De rugzakken staan bij de grote bruine beer in de hal. Binnen is een wonderlijke oude sfeer. Aan waslijnen hangen hier en daar nog lange wollen onderbroeken. Er worden nog wat natte kolen op het vuur gedaan waardoor het binnen net zo erg rookt als buiten. Na een pot thee volgt er nog een heerlijke barmeal en dan wordt het tijd om op de camping een plekje te confisqueren. Er is nog plek zat. Op de camping is de vermoeidheid uit de benen verdwenen. Zo zonder rugzak kunnen wij nog wel 10 kilometer verder, dat 'travel light' moet een makkie zijn.


Uitzicht op (of eigenlijk over) het dorpje Crainlarich
Dag 6: Beinglas Farm - Tyndrum (18 km)
Na twee dagen Loch Lomond is het klauteren voorbij. Wij lopen nu over een soort landweggetje. Dat schiet tenminste op. Wij vrezen nog even voor de sheep creep. In de routebeschrijving wordt dit beschreven als "Voor schapen comfortabel, maar niet voor rugzaklopers". Wij vragen ons af wat het dan wel niet mag zijn voor backpackers met een grote rugzak. Het valt gelukkig allemaal reuze mee. Het tunneltje onder de spoorlijn is niet erg hoog, maar wij zijn ook niet erg groot. Een beetje bukken en door de knieen voor deze hindernis. Daarna gaan wij een heuvel op. Ergens halverwege de heuvel vliegt er een straaljager op 'ooghoogte' voorbij. Gaaf gezicht, tenminste wij vinden dat wel leuk.
Het pad is wel weer modderiger geworden. Vooral over de old militairy road. hebben de koeien het pad er niet bepaald toegankelijker op gemaakt. De broeken worden wel smerig maar met een regenbuitje spoelt het er wel weer af. Inmiddels zien wij niet veel lopers meer om ons heen. De rest loopt allemaal 'travel light' en gaan veel harder dan wij. Vandaag wordt Tyndrum het eindpunt. De tent droppen wij op de camping ondanks dat het veel te duur is (£ 3.50 pp). Het sanitair is oud, vies en versleten. Schandalig dat hier geld voor gevraagd wordt. Eigenlijk kun je net zo goed gaan wild kamperen, maar dat mag officieel niet.

tussen Tyndrum en Bridge of Orchy. Hotel Bridge of Orchy
Dag 7: Tyndrum - Inveroran Hotel (16 km)
Alles wordt weer in de rugzak gestopt en dan is het tijd voor het ontbijt. Wij doen niet moeilijk en bestellen een stevig ontbijt in de kantine / restaurant / winkeltje van de camping. Daarna nog wat proviant inslaan want na Tyndrum is er de eerste 45 kilometer geen winkel te vinden op de WHW. Het beloofd vandaag een "wandeletappe" te worden zoals ze dat bij het wielrennen noemen. Het schijnt niet erg inspannend te worden. Wij zullen zien. De eerste paar kilometers lopen wij op met een Amerikaans stel dat wij de afgelopen dagen steeds tegen kwamen (en toevallig op dezelfde plaatsen kampeert). Het pad is gemakkelijk begaanbaar. Rond 13.00 uur zitten wij al in het hotel Bridge of Orchy aan een barmeal. Naast de het mooie landschap (dat elke dag weer verrassend anders is), zijn de bars op de route ook erg leuk. Wij verzamelen alle moed om de heuvel die na dit hotel ligt te nemen. Maar op het kaartje lijkt het allemaal zwaarder dan dat het in werkelijkheid is. Vroeg in de middag staan zetten wij onze tent op de 'official campsite' (bij de brug, zo'n 400 meter na het hotel). De Amerikanen staan er ook al. Zij zijn niet over de heuvel gekomen, maar hebben de weg om de heuvel genomen. 's Avonds lopen wij nog even terug naar het Inveroran hotel. Er is een speciale 'Walkers Bar' waar het erg gezellig is. Een echt aanrader. Wij drinken wat en eten soep. Ondertussen nog wat kletsen met andere lopers. Wanneer wij weer terugkomen bij de tent is er bij de brug een heel tentenkamp ontstaan. Wat ook een aanrader is om 's avonds iets verder de route af te lopen naar het parkeerterrein. Je hebt daar mooi uitzicht over Loch Tulla en het landschap is hier gewoon prachtig. Bovendien kun je hier als je geluk hebt de "red deer" zien. Wij hebben er 10 kunnen tellen.

Blackrock Cottage

Dag 8: Inveroran Hotel - Kingshouse Hotel (15 km)
Vandaag is het weer een gemakkelijke dag. Vergeleken met de twee dagen langs Loch Lomond, valt alles mee. De route gaat over Rannoch Moor, een grote vlakte. Het enige lastige is dat het pad van (ronde) keien is gemaakt. Maar als je langs de rand van het pad loopt is het stuk vlakker en prettiger voor je enkels (wat de meeste lopers dan ook doen). Op de grote vlakte worden we ingehaald door een groep Nederlandse militairen. Zij lopen de WHW ook maar dan wel de “travel lite” versie, zwak!. Vroeg in de middag komen we bij het Kingshouse hotel. Dit hotel heeft een 'Climbers Bar' waar wij (als WHW-wandelaars) eerst wat gaan drinken. Voorzichtig vragen wij of er heel toevallig nog kamers vrij zijn. En wij hebben (heel veel) geluk. Er blijkt net een kamer geannuleerd te zijn. Die is dus voor ons en zo hebben wij onze tweede luxe overnachting.


Buachaille Etive Mò Even uitrusten na de Devil's Staircase
Dag 9: Kingshouse Hotel - Kinglochleven (15 km)
Voordat wij verder gaan lopen wij nog even snel terug naar Blackrock Cottage om nog even snel een foto te nemen. Gisteren regende het en nu is het lekker droog. Daarna gaan wij echt van start. In de verte zien wij de Nederlandse militairen ook al lopen. Het pad is tot aan de 'Devil Staircase' erg rotsachtig maar wel goed te lopen. Het uitzicht op de berg Buachaille Etive Mòr is prachtig. En dan begint de beklimming van de 'Devil Staircase' (295 m). Wij doen het rustig aan en in een klein uurtje staan wij boven. Het is dan tijd om even te pauzeren en zeker tijd om van het schitterende uitzicht te genieten. Hier is de Ben Nevis ook al te zien. Aan de voet van die berg ligt het eindpunt van de WHW. Ondertussen hebben wij lang genoeg gepauzeerd, want wij worden koud. Het waait hier namelijk stevig. Wij gaan weer verder en onderweg is er nog tijd genoeg om van het mooie uitzicht te genieten. Tot Kinglochleven is het één lange afdaling. En op de camping in Kinglochleven staan wij midden in het tentenkamp van de Nederlandse militairen. Veiliger kan niet, hoewel de midges nog steeds kans zien om ons aan te vallen. Overigens wederom een camping die even slecht is als die van Tyndrum.

Ruïne van een boerderij laatste kilometers van de WHW
Dag 10: Kinglochleven - Ford William camping (23 km)
Vandaag beginnen wij gelijk goed met een beklimming die wel even zwaar is als de 'Devils Staircase'. Maar als je eenmaal boven bent is het even uitblazen en hoef je je verder geen zorgen meer te maken. Het zwaarste hebben wij voor vandaag weer gehad. Nu lopen wij kilometers over een militairy road. Niet echt zwaar. Hier en daar zie je andere wandelaars, maar wij weten de foto's wel zodanig te maken zodat er niemand op komt te staan. Wanneer wij andere Nederlanders tegen komen, dan laten wij vaak niet merken ook uit Nederland te komen. Dus even radio-stilte. Vaak is het wel grappig te horen wat anderen Nederlanders zoal tegen elkaar zeggen. Maar dan moet je niet (zoals wij deden) een regenhoes met het embleem van Bever Zwerfsport over je rugzak doen. Dan werkt het trucje niet meer. Overigens kun je vaak aan de merken outdoor-spullen wel gokken waar iemand vandaan komt.
Zoals al eerder gezegt. Het landschap is werkelijk elke dag weer verrassend anders. En op dit gedeelte is dan ook weer schitterend open landschap. Maar de laatste kilometers van de WHW gaan door een bos. En als de kilometers in de benen gaan zitten lijkt er aan het bos geen einde te komen. Het blijkt achteraf altijd wel weer mee te vallen en als wij onze tent opzetten op de camping aan de voet van de Ben Nevis, zijn wij alle ontberingen snel weer vergeten. Het is een hele mooie, maar niet te dure camping met een mooi groot kampeerveld, schone sanitair voorzieningen met zelfs muziek op het toilet. Zeg nou zelf, hoe luxe wil je het hebben?

Eindpunt van de WHW

Dag 11: Ford William camping - Ford William centrum (1 km)
Vanaf de camping vertrekken veel mensen voor een dagtrip naar de top van de Ben Nevis. Zelfs gezinnen met kinderen van circa 10 jaar oud ondernemen de tocht naar de top. Iets wat in Nederland door veel mensen geacht wordt niet te kunnen maar blijkbaar door de Engelsen gewoon wordt gevonden. Tot onze grote spijt moeten wij hier helaas van af zien. De enkel van Tea begint een beetje op te spelen en dan is het niet verstandig om naar de top te lopen. Wij lopen het laatste stukje van de WHW en laten ons nog even op de kiek zetten bij het eindpunt. Daarna stappen wij in Fort William op de trein op weg naar huis (met een tussenstop in Eddinborough)


Informatie   -    Fotoboek   -    Routekaart